موارد اطلاقش معناى قصد رعايت شده است . امّا فرقى كه بين « ناس » و « امّت » هست اين است كه « ناس » عبارت است از افرادى از انسان كه دور هم جمع شده باشند ، امّت هم به همين معنا است ولى گاهى اطلاق مىشود بر يك فرد « إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ ، ابراهيم امّتى بود عبادتگر براى خدا » « 1 » و گاهى بر زمان نسبتا طولانى نيز اطلاق مىشود « وَ ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ ، بعد از مدتى بيادش آمد » « 2 » و گاهى اطلاق مىشود بر ملّت و دين « وَ إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ ، اين است امت ( دين ) شما كه دينى است واحد ، و منم پروردگار شما ، پس تنها از من بترسيد » . « 3 » ضمنا مطالب مذكور در ذيل آيهء « كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً . . . » ( سورهء بقره ، آيهء 213 » [ نيز ] مورد بحث قرار گرفته است . « 4 » س 228 - معناى كلمه « امت » چيست ؟ و امت محمد صلّى اللّه عليه و آله به چه كسانى گفته مىشود ؟ ج - امت از نظر لغت به‌معناى قوم است . و معناى كلمهء امت برحسب اختلاف موارد مختلف مىشود ، يك‌جا به‌معناى يك نفر مىآيد مانند آيهء شريفه : « إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّهِ ، ابراهيم امّتى بود عبادتگر براى خدا » « 5 » جاى ديگر به‌معناى عدهء معدودى مانند آيهء : « رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ . . . ، خدايا ما و ذريه ما را امّتى مسلمان قرار بده . . . » « 6 » ( كه با در نظر داشتن مقام دعا ، جز به‌معناى عده معدودى از آنان كه به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ايمان

--> ( 1 ) . سورهء نحل ، آيهء 120 . ( 2 ) . سورهء يوسف ، آيهء 45 . ( 3 ) . سورهء مؤمنون ، آيهء 52 . ( 4 ) . الميزان ؛ ج 2 ، ص 185 . [ با تصرف ] ( 5 ) . سورهء نحل ، آيهء 120 . ( 6 ) . سورهء بقره ، آيه 128 .